7. Matinéea: Ritmus Laukotea

Matinée hau irekiko duen Zoltán Kodály hungariarraren Serenata 1919 eta 1920 artean idatzitako obra da. Hari-hirukoterako konposatua dagoen arren, ‘serenata’ bezala izendatu zuen. XVIII. mendean ezagun egin zen termino hau gaualdi bat girotzea helburu zuen eta ‘trio’-ak baino pisu emozional txikiagoa duen konposizio instrumental bat izendatzeko. Hiru instrumentuek lehen mugimendua irekitzen dute, Allegramente, zapateatze indartsuko gai batekin; Kodályk behin eta berriz erabiltzen du biolaren beheko hari irekia kolore tonal bereizgarri bat eta soinu-aberastasun bat sortzeko. Bigarren mugimendua biolaren eta lehen biolinaren arteko elkarrizketa da, eta ia entzunezina den hasperen batekin ixten da. Hirugarren eta azken mugimendua erritmo taupadatsu baten gainean egindako dantza folklorikoen sekuentzia da.

Bestalde, Dmitri Xostakovitxek “faxismoaren eta gerraren biktimei” eskaini zien bere Harirako 8. Kuartetoa. Egilearen ohar hori 1960an suntsitutako Dresden hiriaren irudiekin lotu izan da sarritan, baina gaur egun badakigu lanak askoz ere oinarri pertsonalagoa duela. Xostakovitxek izaera autobiografikoa azpimarratu zuen d-s-c-h (D. Sch inizialen baliokide musikala) sekuentzia tonala erabiliz, obra modu esanguratsuan irekitzen duena. Antolaketa ziklikoa obraren ezaugarri argia da, non bost mugimenduek bat egiten duten modu bikainean: hasierako Largoa bi mugimendu azkar izatera igarotzen da —Allegro molto agresiboa eta Allegretto sotila—, hasierako giro ilunera itzultzeko beste azken bi Largorekin. Obra 1960an estreinatu zen Leningraden eta konpositorearen kuartetorik interpretatuena da.